De energiecrisis is terug van weggeweest. Wat nu?

De energieprijzen in Europa staan weer onder druk. Door geopolitieke spanningen, logistieke problemen en veranderingen in de energiemix schommelen de elektriciteitsprijzen steeds sterker. Het recente conflict in het Midden-Oosten laat dat goed zien, en analisten verwachten dat de energieprijzen de komende jaren volatieler zullen blijven. Het verschil tussen de prijs waartegen je overdag energie op het net zet en de prijs waartegen je die 's avonds moet terugkopen, kan hierdoor vandaag oplopen tot een vijfvoud(!). Hoe kun je je hiertegen wapenen?

DE ENERGIEPRIJZEN STAAN OPNIEUW ONDER DRUK

De recente escalatie van het conflict tussen Israël, de Verenigde Staten en Iran maakt de energiemarkt opnieuw onrustig. Gas- en olieprijzen reageren direct op geopolitieke spanningen, wat uiteindelijk ook invloed heeft op de elektriciteitsprijzen.

Recente analyses laten zien dat een verstoring van de energietoevoer uit het Midden-Oosten grote gevolgen kan hebben voor de wereldwijde energiehandel. De Straat van Hormuz is hierbij erg belangrijk, omdat daar ongeveer 20% van alle olie- en LNG-transporten ter wereld doorheen gaan.

Voor Europese huishoudens betekent dit meestal één ding: meer schommelingen in de prijzen en mogelijk hogere energierekeningen.

Tegelijkertijd is er nog een tweede ontwikkeling: 

• Overdag is elektriciteit vaak goedkoper door de grote hoeveelheid zonne-energie.
• ’s avonds stijgt de prijs juist door de hogere vraag. 

Uit recente marktdata blijkt dat het verschil tussen goedkope en dure uren soms meer dan 40% kan bedragen. 

https://www.durfbesparen.be/energie/kwh/dynamische-tarieven 

Gelukkig zijn er manieren om daar slimmer mee om te gaan: 

De makkelijkste:

Probeer zoveel mogelijk van je eigen energie te gebruiken wanneer de zon schijnt. 

Als je zonnepanelen stroom opwekken terwijl je weinig verbruikt, gaat de overtollige energie automatisch terug naar het net. Later moet je die duurdere energie weer terugkopen.

Je kunt dit deels voorkomen door je huishoudtoestellen slim te gebruiken, bijvoorbeeld: 

• de wasmachine overdag laten draaien of de vaatwasser starten wanneer de zon schijnt
• de warmtepompboiler overdag laten opwarmen
• de droogkast gebruiken terwijl je zonnepanelen stroom leveren
• de zwembadpomp of circulatiepomp overdag laten draaien 

Op deze manier verhoog je je zelfverbruik, en dat is vaak de eerste stap naar een lagere energiefactuur. 

Vermijd het dure avondverbruik

Elektriciteit is meestal het duurst als veel mensen tegelijk energie verbruiken.

Dit gebeurt vooral in de avonduren: koken , verwarming , verlichting, huishoudtoestellen. 

Uit gegevens van het Europese elektriciteitsnet blijkt dat de prijzen in veel landen het hoogst zijn tussen 18.00 en 21.00 uur. Als je een deel van je verbruik kunt verplaatsen naar goedkopere momenten, kun je duidelijk besparen.

Voorbeelden: 

• vaatwasser met uitgestelde start
• warmwaterboiler overdag laten werken
• wasmachine programmeren op zonne-uren

Kies een energiecontract dat bij je past

Vast contract: 

• De prijs blijft stabiel.
• Je loopt minder risico.
• Vaak is dit contract iets duurder.

Variabel contract: 

• De prijs wordt een paar keer per jaar aangepast. 

Dynamisch contract: 

• De prijs verandert elk uur.
• Sterk afhankelijk van vraag en aanbod. 

Bij dynamische contracten zie je vaak de grootste verschillen tussen de middag en de avond. Voor mensen die hun energieverbruik goed kunnen plannen, kan een dynamisch contract interessant zijn. 

Sla je energie tijdelijk op

Steeds meer mensen kiezen ervoor om een deel van hun energie tijdelijk op te slaan. Dat kan bijvoorbeeld met een plug-in batterij.

Het idee is simpel:

• Overdag sla je een deel van de opgewekte zonnestroom op.
• ’s Avonds gebruik je die opgeslagen energie in huis. 

Hierdoor hoef je minder elektriciteit te kopen tegen een hogere prijs. 

Het opslaan van energie hoeft geen grote uitgave of ingewikkelde klus te zijn. Met een compacte plug-in batterij van zo’n 2 kWh kun je al een deel van je zonnestroom voor later bewaren. Je steekt deze batterij gewoon in het stopcontact en hij werkt vanzelf samen met je huishouden. De Plugsie plug-in batterij is hier een voorbeeld van, met 2,1 kWh opslag en 800 W vermogen. Daarmee kun je ’s avonds apparaten als verlichting, de koelkast, je internetrouter of televisie laten draaien op je eigen zonne-energie.  Heb je later meer opslag nodig, dan kun je de kernunit eenvoudig uitbreiden.

Maak je energieverbruik inzichtelijk

Veel mensen weten niet precies wanneer ze energie verbruiken. Daardoor is het lastig om je energieverbruik goed te plannen. Met een digitale meter en een energie-app kun je tegenwoordig makkelijk inzien wat er in je huis gebeurt. Je ziet bijvoorbeeld:

• hoeveel stroom je zonnepanelen produceren
• hoeveel energie je naar het net stuurt
• wanneer je elektriciteit verbruikt
• hoeveel energie je zelf gebruikt 

Gebruik je een plug-in batterij? Dan krijg je via de bijbehorende app vaak nog extra informatie:

• hoeveel energie je batterij opslaat
• hoeveel stroom je batterij aan je woning levert
• hoeveel zonne-energie je zelf verbruikt
• hoeveel energie je nog injecteert naar het net 

Zo zie je makkelijk hoe de energie door je huis stroomt en maak je slimme keuzes, zoals: toestellen laten draaien wanneer er zonne-energie beschikbaar is 

• je avondverbruik beter inschatten
• zien hoeveel energie je batterij daadwerkelijk opvangt 

Energie wordt zo niet alleen iets waarvoor je betaalt, maar ook iets dat je beter begrijpt en zelf kunt sturen.

Bronnen en interessante links:

CREG – Belgische energieregulator. 

ENTSO-E Transparency Platform – Europese elektriciteitsmarktdata. 

https://www.gridio.io/blog/2025-electricity-prices-5-insights-for-belgian-ev-drivers 

https://www.reuters.com/business/energy/us-israeli-war-iran-causes-major-oil-gas-disruptions-2026-03-03  

https://www.daretocompare.be/energy/kwh/dynamic-pricing 

https://think.ing.com/opinions/the-middle-east-conflict-is-affecting-cee-through-energy-prices/