30.000 Vlamingen betaalden om zonnestroom kwijt te raken

Waarom gebeurt dit?

• Op zonnige dagen wekken we in Vlaanderen samen veel zonnestroom op.
• Tegelijk is de vraag laag, omdat veel mensen aan het werk zijn of omdat het weekend is.
• Het elektriciteitsnet raakt dan vol. Als je op dat moment nog stroom toevoegt, moet je betalen om die kwijt te raken. 

Daardoor viel 87,7% van de negatieve uren tussen april en september, en 85% daarvan tussen 11 en 17 uur. Dat is precies het moment waarop jouw panelen het meeste opwekken.

Als er meer zonnepanelen bijkomen in Vlaanderen, zal dit steeds vaker gebeuren.  

Die trend zal voorlopig niet veranderen.

Betaalde iedereen?

Nee, van de 29.000 gezinnen kreeg het merendeel over het hele jaar nog een positieve vergoeding. De stroom die in de winter werd opgewekt, maakte de verliezen in de zomer meestal goed. Toch zijn er uitzonderingen. 

• Bij 15 contracten van vier verschillende leveranciers was de jaarvergoeding wel negatief.
• Het grootste verlies was min €91,69 in een jaar. Dat is niet heel veel, maar het blijft geld dat je moet betalen voor stroom die je zelf hebt opgewekt.

De boodschap is dus genuanceerd. Het is geen ramp, maar het is wel een ontwikkeling die je niet moet negeren. Vooral omdat het in 2026 en daarna waarschijnlijk niet beter wordt.

Wat kan je er zelf aan doen?

Er zijn drie strategieën, waarbij elke volgende optie wat meer investering vraagt.

1. Je kunt je energieverbruik verschuiven, bijvoorbeeld door de wasmachine, vaatwasser of het opladen van je elektrische auto in de middag te doen. Dit kost niets extra, maar vraagt wel wat discipline.
2. Een andere optie is sturing of automatisering. Met een slim systeem worden je apparaten automatisch aangestuurd op basis van je energieproductie. Dit werkt goed, maar je hebt meestal een installateur en wat technische kennis nodig.
3. Zelf opslaan in een batterij betekent dat je overdag energie opslaat die je later op de avond gebruikt. Dit levert het meeste op, maar was tot voor kort ook het lastigst te realiseren.

Bij de derde optie bieden plug-inbatterijen een uitkomst voor mensen die geen grote vaste batterij willen of kunnen installeren.

Hoe kan een plug-in batterij helpen?

Een plug-inbatterij is heel makkelijk te gebruiken. Je steekt hem in het stopcontact, sluit hem aan op je digitale meter via de P1-poort, en hij begint direct je zonne-energie op te slaan. Je hoeft geen installateur te bellen, geen keuring te regelen en je hoeft niets aan te melden bij Fluvius. 

Dit zijn de grootste voordelen:

• Lage instapkost: je kunt klein beginnen met één toestel en later makkelijk uitbreiden.
• Geen installateur nodig: je zet het toestel zelf in 15 minuten in elkaar.
• Geen keuring of aanmelding nodig: het toestel valt onder dezelfde Belgische regels als je koelkast.
• Modulair: wil je later meer capaciteit, dan kun je gewoon een extra unit toevoegen.
• Onmiddellijk resultaat: vanaf dag één sla je je zonne-energie op, in plaats van die gratis of met verlies aan het net te geven.

Terugverdientijd

We bekijken een gemiddelde situatie, gebaseerd op VNR-cijfers voor 2025:

• In 2025 kreeg een prosument met een digitale meter gemiddeld € 107 terug voor de stroom die op het net werd gezet.
• Dezelfde persoon bespaarde gemiddeld € 468,69 door de zonnestroom direct zelf te gebruiken.

Het verschil is duidelijk: elke kWh die je zelf gebruikt, levert ongeveer vier tot vijf keer meer op dan een kWh die je terug op het net zet.  

Met een plug-inbatterij stijgt het zelfverbruik meestal met 15 tot 30 procentpunten. Een gezin dat nu 29% van de zonnestroom zelf gebruikt, het gemiddelde in Vlaanderen, kan zo tot 50 à 60% komen.  

Dit levert meestal €150 tot €300 extra besparing per jaar op, afhankelijk van het stroomverbruik en de grootte van de batterij. Met instapprijzen vanaf een paar honderd euro voor een basisset ligt de terugverdientijd voor de meeste gezinnen tussen drie en zes jaar. Dit komt rechtstreeks door het verschil tussen zelfverbruik en terugleveren aan het net.

Conclusie

Het VNR-rapport van mei 2026 is geen reden om je zorgen te maken, maar het laat wel zien dat we moeten opletten. De waarde van zonnestroom op het net wordt lager en zal verder dalen als er meer zonnepanelen komen. Het is daarom steeds slimmer om zonnestroom vooral zelf te gebruiken in plaats van terug te leveren.

Als je een vaste thuisbatterij nu nog te duur, ingewikkeld of te veel gedoe vindt, is een plug-inbatterij een goed en veilig alternatief. Je kunt het systeem thuis uitproberen, elke maand het verschil in je verbruik zien en later uitbreiden zonder zware extra investeringen. 

Bron: Vlaamse Nutsregulator, Prijzenrapport 2025 (RAPP-2026-07), 7 mei 2026 — https://www.vlaamsenutsregulator.be/publicaties/rapp-2026-07